Kuyu Derinliğine ve Debiye Göre Dalgıç Pompa Seçimi Nasıl Yapılır? (Hesaplama Tablosu)

Temmuz 17, 2026

Doğru dalgıç pompa seçimi, bir su kuyusu projesinin hem ilk yatırım maliyetini hem de işletme esnasındaki elektrik faturasını doğrudan etkileyen en kritik mühendislik adımıdır. Eksik veya hatalı yapılan hesaplamalar, ya kuyudan hiç su alınamamasına ya da pompanın sürekli yüksek akım çekerek motorunun yanmasına yol açar.

Bir dalgıç pompanın sisteme uyum sağlaması için bakılması gereken iki temel parametre vardır: Debi (Q) ve Manometrik Basma Yüksekliği (Hm). Bu rehberde, kuyu şartlarınıza göre bu iki değeri nasıl hatasız hesaplayacağınızı adım adım inceliyoruz.

Derin Kuyu Sondaj ve Saha Hazırlığı.
Kaynak: Düzgünler Plastik

1. İhtiyaç Duyulan Debinin Belirlenmesi

Debi, pompanın birim zamanda basması gereken su miktarıdır. Genellikle metreküp/saat (m3/h) veya litre/saniye (l $l/s$ ) cinsinden ifade edilir.

Tarımsal Sulamada: Sulama yapılacak arazinin dönüm büyüklüğü, bitki türü ve damlama/yağmurlama sisteminin meme sayısına göre belirlenir.
Evsel/Endüstriyel Kullanımda: Günlük veya saatlik maksimum tüketim zirveleri (peak noktaları) baz alınır.

Kritik Kuyu Kuralı: Seçilecek pompanın debisi, kesinlikle kuyunun kendi debisinden (kuyunun verebileceği maksimum su kapasitesinden) fazla olmamalıdır. Aksi takdirde kuyu kurur ve pompa susuz çalışarak kavitasyona girer.

2. Manometrik Basma Yüksekliğinin (Hm) Hesaplanması

En çok hata yapılan ve pompanın çalışmamasına neden olan kısım burasıdır. Sadece kuyunun derinliğine bakarak pompa seçilmez. Kusursuz bir basma yüksekliği hesabı için şu parametreleri toplamamız gerekir:

A. Dinamik Su Seviyesi (Hd)

Kuyuda su yokken ölçülen seviyeye statik seviye denir. Pompa çalışmaya başladıktan sonra kuyudaki su seviyesi aşağı doğru çekilir ve bir noktada sabitlenir. İşte bu sabitlendiği en alt seviyeye Dinamik Seviye denir. Hesaplamalarda kuyu derinliği değil, bu dinamik seviye baz alınmalıdır.

B. Yatay Mesafe ve Sürtünme Kayıpları (Hf)

Suyun boru içindeki hareketi esnasında boru çeperlerine sürtünmesinden, dirseklerden ve vanalardan dolayı oluşan basınç kayıplarıdır. Genel bir kural olarak, yataydaki her 100 metrelik boru hattı, dikeyde 10 metre basma yüksekliği kaybı (10mSS) olarak hesaba eklenir.

Formül:

3. Pratik Pompa Seçim Tablosu

Aşağıdaki matris, standart işletme şartlarında (yaklaşık 2 bar çıkış basıncı ve %10 sürtünme kaybı dahil edilerek) kuyu dinamik seviyesine ve ihtiyaç duyulan debiye göre seçilmesi gereken yaklaşık motor güçlerini göstermektedir:

3. Pratik Pompa Seçim Tablosu

Dinamik Su Seviyesi (m)	İstenen Debi: 3 m3/h	İstenen Debi: 6 m3/h	İstenen Debi: 12 m3/h
30 Metre
60 Metre
100 Metre
150 Metre

4. Sahada Pompa Seçerken İzlenecek Adımlar

Mühendislerin pompa seçerken kullandığı Q-H (Debi-Basma Yüksekliği) ve verimlilik eğrilerini gösteren teknik grafik şeması

Dalgıç Pompa Karakteristik Eğrisi (Q-H Diagramı). Kaynak: SoftInWay Inc.

1.Kuyu Verilerini Netleştirin:Veri Toplama.

Kuyu firmasının verdiği kuyu teslim raporundan statik seviyeyi, dinamik seviyeyi ve kuyunun maksimum debisini (m³/h) not edin. Raporda yazmıyorsa sahada debi testi yapın.

2.Borulama ve Yatay Mesafeyi Ölçün:Mesafe Analizi.

Kuyu ağzından suyun depolanacağı veya sulanacağı son noktaya kadar olan yatay mesafeyi ve dikey yükseklik (kod) farkını ölçün. Kullanılacak boru çapını ve cinsini (PVC/Polietilen) belirleyin.

3.Toplam Hm Değerini Bulun:Matematiksel Hesap.

Yukarıdaki formülü kullanarak manometrik yüksekliği () hesaplayın. Çıkan sonuca %10 emniyet payı ekleyin.

4.Pompa Performans Eğrisini Okuyun:Katalog İnceleme.

Üretici kataloğundaki performans eğrisinde (Q-H eğrisi), hesapladığınız ve değerlerinin kesiştiği noktayı bulun. Bu noktanın pompanın En Verimli Noktasına (BEP) denk gelmesine dikkat edin.